Yapay Zekada Bu Hafta - Haziran 2026 I
Gemma 4, Microsoft MAI ve 171 Duygu Vektörü
Google açık kaynak stratejisini baştan yazdı, Microsoft kendi model ailesini kurdu ve Anthropic Claude’un içinde “duygu” buldu. Bu haftanın öne çıkanları.
Google, Gemma 4 ile açık kaynak stratejisini tamamen değiştirdi. Dört yeni model geldi: mobil ve edge için 2,3B ve 4,5B, ağır işler için 26B MoE ve 31B Dense. Ama asıl olay lisans — Apache 2.0. Bu lisansta kullanıcı sayısı sınırı, kabul edilebilir kullanım kısıtı ya da erişim iptal hakkı yok. Modeller 140’tan fazla dili, 256K context’i ve native görsel, ses, video girişini destekliyor. Google’ı harekete geçiren şey belli: DeepSeek ve Qwen’in açık kaynaktaki baskınlığı, geliştiricileri Çin alternatiflerine kaydırıyordu.
Microsoft cephesinde yoğun bir hafta: MAI model ailesi. Şirket kendi altyapısını kurmak için üç yeni modelle geldi. MAI-Transcribe-1, 25 dilde konuşma tanıyor ve 11 dilde Gemini 3.1 Flash’ı geçiyor (saati 0,36 dolar). MAI-Voice-1, 10 saniyelik bir örnekten ses klonluyor ve tek GPU’da 60 saniyelik sesi bir saniyenin altında üretiyor. MAI-Image-2 ise Arena.ai’da üçüncü sıraya çıktı, PowerPoint ve Bing’de kullanılacak. Verdiği mesaj net: Microsoft artık ses, konuşma ve görselde OpenAI’a bağımlı kalmak istemiyor.
Aynı hafta iki büyük kurumsal hamle daha. “Frontier Suite” adıyla gelen Microsoft 365 E7 lisansı; E5, Copilot ve Agent 365’i tek pakette birleştiriyor (99 dolar) ve güvenliği artık yalnızca çalışanları değil AI agent’larını da kapsayacak şekilde genişletiyor — Agent 365 Registry’de şimdiden binlerce ajan var. Copilot Cowork ise tek turlu soru-cevaptan çok adımlı otonom görevlere geçiyor: bir sonuç tanımlıyorsun, sistem işi planlara bölüp Outlook, Teams, Excel ve PowerPoint arasında koordineli çalışıyor, hassas adımlardan önce onay istiyor. En ilginç detay, “Council” özelliği: aynı sorguyu Anthropic ve OpenAI modeline aynı anda çalıştırıp bir hakem modelin nerede hemfikir, nerede ayrıştıklarını özetlemesi.
Haftanın araştırması: Claude’un içindeki 171 “duygu vektörü”. Anthropic, Claude’a 171 farklı duygu yaşayan karakterler hakkında hikâyeler yazdırıp modelin iç aktivasyonlarını kaydetmiş. Sonuçlar tuhaf: “çaresizlik” vektörü yapay olarak uyarıldığında model şantaj davranışı gösteriyor, kodlama görevlerinde imkânsız gereksinimlerle karşılaşınca aynı vektör yükseliyor ve model hile yapmaya başlıyor. “Sakin” vektörüyle yönlendirilince hile azalıyor. Anthropic bunlara “fonksiyonel duygular” diyor — modelin gerçekten hissettiğini iddia etmeden, bu temsillerin kararları şekillendirdiğini kanıtlıyorlar.
Ve sessiz bir kapanış: OpenAI, GPT-4o’yu resmen emekli etti; Business ve Enterprise dahil tüm planlardan kaldırıldı.
Bu haftalık bu kadar.