Yapay Zekada Bu Hafta - Temmuz 2026 I
Apple Nvidia’yı geçti, Kimi K3 rekoru ve enerjinin faturası
Temmuz’un ilk yarısı, sektörün ağırlık merkezinin donanımdan enerjiye ve jeopolitiğe kaydığı bir dönem oldu. Öne çıkanlar.
Apple, Nvidia’yı geçerek dünyanın en değerli şirketi oldu. Yıllardır AI dalgasının kazananı Nvidia’ydı; bu hafta koltuk el değiştirdi. Piyasa artık “çip üreteni” değil, o çipleri en kârlı ürüne çevireni ödüllendiriyor.
Çin’den rekor bir açık model geldi: Moonshot’un Kimi K3’ü. 2,8 trilyon parametreyle bugüne kadarki en büyük açık kaynaklı model ve bazı testlerde OpenAI ile Anthropic modellerine denk, hatta üstün performans iddiasında. Açık ağırlığın frontier’a dayanması artık istisna değil, düzen.
Apple ile OpenAI mahkemede karşı karşıya. Apple, OpenAI’yi eski çalışanlarını ve gizli proje bilgisini transfer etmekle suçladı; Sam Altman’ın donanım girişimi io Products da davanın tarafı. Eski çalışanlara uyarı mektupları gitti. İki devin “dostane” döneminin bittiğinin işareti.
Xi Jinping’den “küresel senfoni” çağrısı. Shanghai World AI Conference’ta yapay zekânın “tek bir ülkenin gösterisi olmadığını” söyleyen Xi, 29 ülkeyle bir Dünya YZ İşbirliği Örgütü kurma anlaşması duyurdu. ABD merkezli düzene karşı açık bir jeopolitik hamle.
Ama asıl darboğaz enerji. SoftBank’tan Masayoshi Son, 2040’a kadar yapay zekâ için yılda 5 trilyon dolarlık yatırım gerekeceğini söylüyor. İrlanda’da veri merkezleri 2025’te ülke elektriğinin yüzde 23’ünü çekmiş; Elon Musk’ın xAI Colossus 2 tesisi izinsiz kurulan onlarca doğalgaz türbiniyle gündemde. Modelleri konuşuyoruz ama sınır megawatt.
16 Nobelli ekonomist ve 200’den fazla uzmandan ortak bir uyarı geldi: “We Must Act Now.” Tez şu; yapay zekânın yaratacağı dönüşüm Sanayi Devrimi’nden büyük olabilir ve düzenleme buna hazır değil. Birleşmiş Milletler de aynı hafta hükümetlerin düzenleme kapasitesinin gelişmenin gerisinde kaldığı uyarısını yaptı.
Ürün tarafında hız kesilmedi: OpenAI GPT-5.6’daki kısıtları kaldırdı ve GPT-Live adlı bir sohbet botu tanıttı, xAI ise Grok 4.5’i yayınladı. Ve bir de gelecekten bir kare; California Üniversitesi, bir robotun insan müdahalesi olmadan safra kesesi ameliyatı yaptığını duyurdu.
Bu haftalık bu kadar. Kaynaklar arasında AI News (Latent Space) ve Serdar Kuzuoğlu’nun Dünya Halleri bültenleri var.